Wikipedia Türkiye’de yeniden erişime açıldı

Nisan 2018’de Türkiye’de erişime kapatılan Wikipedia 2,5 yıl sonra, 15 Ocak 2020’de yeniden erişime açıldı. 

Wikipedia Vakfı, erişim engelinin, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 10. Maddesi kapsamında garanti altına alınan ifade özgürlüğünü ihlal etmesini” gerekçe göstererek Mayıs 2019’da erişim engelinin kaldırılması için Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) başvurmuştu.

Anayasa Mahkemesi (AYM) 26 Aralık 2019 tarihinde Wikipedia’ya erişimin engelinin ifade özgürlüğünün ihlali olduğuna hükmetti. Karar 15 Ocak 2020 tarihinde resmi gazetede yayınlandı ve ardından BTK erişim engelini kaldırdı. 

Dünyanın her yerindeki gönüllüler tarafından içeriği geliştirilen Wikipedia’nın ülkemizde tekrar erişime açılmış olmasını sevinçle karşıladık. Hem Wikipedia (Vikipedi) hem de Wikimedia Vakfı’nın diğer kardeş projelerinde Türkçe içeriğin artmasını ve güncellenmesini, ayrıca bu projelerin eğitim kurumlarında dijital okuryazarlık becelerinin geliştirilmesi için araç olarak kullanılmasını umuyoruz. Bu konuda aktif rol almak isteyenler Wikimedia Türkiye Topluluğu Kullanıcı Grubu’nun çalışmalarını takip edebilirler. 

CC Kafe İstanbul’dan izlenimler

Yıllardır çeşitli konferans ve toplantılara katkı sağlayarak, bilgilendirici yazılarla dergi ve bültenlerde yer alarak, geçtiğimiz yıl boyunca #CCwebinar serisi ile açık lisansları çok boyutlu ele alarak bilgiye ve kültürel miras eserlerine özgür erişim konularında bilinç oluşturmayı amaçlayan Creative Commons Türkiye, etkinliklerine bir yenisini daha ekleyerek ilk CC Kafe toplantısını İstanbul’da, Kadir Has Üniversitesi’nde gerçekleştirdi.

CC Kafe İstanbul, 29 Kasım 2019 Cuma günü Kadir Has Üniversitesi Cibali Kampüsü’nde otuza yakın ilgilinin katılımı ile gerçekleşti. Katılımcılar arasında ağırlıklı üniversite kütüphanecileri ve akademik arşiv yöneticilerinin yanı sıra, kültür kurumları ve sivil toplum kuruluşu üyeleri ve öğrenciler vardı. Toplantıda Creative Commons Türkiye Şube Lideri Orçun Madran, paylaşım kültürünün topluma sağladığı fayda, mevcut telif kanunlarının bilgiye erişimde getirdiği kısıtlar, sunduğu açık lisans yapısı ile Creative Commons (CC)’ın sağladığı olanaklar, insan ve makinece okunabilir CC lisanslar mekanizması, CC lisanslı içeriğin bulunabileceği kaynaklar konularında bir sunum yaptı.

Sunumun ardından katılımcılar ile açık lisansların uygulamasında karşılaşılan zorluklar ve öneriler tartışıldı. Tartışma konularından öne çıkan başlıklar şunlar oldu;

  • eğitimde öğrenim materyalleri ve akademik yayınlarda CC lisanslarının kullanımı konusunda teşvik ve değerlendirme sistemlerinde iyileştirme yapılması gerektiği,
  • telifsiz, kamu malı haline gelmiş kültür mirası niteliği taşıyan eserlere dijitalleştirildikleri kurumlar tarafından telif uygulanmasının yanlışlığı,
  • telif süresi sona erdiği halde kamunun erişimine açılmayan entelektüel eserler konusunda baskı oluşturulması gerektiği,
  • kamu hizmetlerinden elde edilen büyük verinin (gerektiğinde anonimleştirilerek) açık veri haline getirilmesinin gereği ve
  • dijital koleksiyonların depolandığı alt yapı sistemlerinde, telif ve lisans bilgilerinin belirtilmesi gereken üst veri standartları konusunda bilgi ve bilincin artırılmasının erişilebilirlik açısından önemi.

Bu ve ilişkili pek çok alt konuda yapılan verimli tartışma sonrasında katılımcılarla poker tarzında, Yeni Zelanda Creative Commons ekibi tarafından geliştirilen CC lisanslama kart oyununu oynadık. Söz konusu kart seti, CC lisanslarının dört ana elementi olan Alıntı, AynıLisanslaPaylaş, Türetilemez ve GayriTicari telif kartlarından oluşuyor. Oyunda katılımcılar kendilerine verilen senaryolar için tanımladıkları lisansı önce grup içinde tartışıyor, ardından bu lisans kombinasyonunu sağlayan kart takımını, en yüksek puanla tamamlamaya çalıştılar. CC Kafe İstanbul katılımcıları oyunda oldukça keyifli bir performans sergilediler. CC lisanslarının gerçek hayat örneklerine nasıl uygulanabileceğini eğlenerek tartıştılar.

Etkinlik fotoğraflarına Flickr hesabımızdan ayrıca bakabilirsiniz.

CC Kafe etkinliklerinin devamı farkı illerdeki organizasyonlarla gelecek. Yakında CC Kafe Ankara etkinlikleri ile karşınızda olacağız. Bulunduğunuz ilde CC Kafe etkinliği düzenlemek isterseniz, bize yazmanız yeterli, katkıda bulunmaktan mutluluk duyarız.

CC Kafe İstanbul: Creative Commons ile tanışın

CC Kafe, Creative Commons (CC) ve ilgili konularda konuşup, tartışıp, öğrenip, paylaşacağımız, üreteceğimiz bir ortam. CC Kafe’yi her yere götürebiliriz. Bu kez İstanbul’dayız.

CC Türkiye ekibinden Orçun Madran ve İlkay Holt, Creative Commons (CC) nedir, ne işe yarar, nasıl kullanılır konularında konuşacaklar. Konuyu açık kültür, sanat, bilim açılarından değerlendirecekler.

CC Kafe’de interaktif formatta, katılımcılarla birlikte çalışarak anlatılan konuları temellendirmek ve gerçek hayat uygulamalarını tartışabilmek istiyoruz. Bu amaçla kafe toplantısının bir kısmında sürpriz bir kart oyunu katılımcıları bekliyor. Bu kart oyununun fikir sahibi Yeni Zelanda CC ekibi ve orijinal oyunun adı Tohatoha. Neymiş bu diye bakmak isterseniz, verdiğimiz linke tıklamanız yeterli. Detaylar ise CC Kafe İstanbul’da.

CC Kafe İstanbul, 29 Kasım Cuma günü saat 10:00-13:00 arasında Kadir Has Üniversitesi Cibali kampüsü b503 nolu salonda gerçekleşecek. Kayıt için lütfen etkinlik kayıt formunu doldurun.

CC Kafe İstanbul’da buluşmayı iple çekiyoruz.

Açık Kültür, Paylaşılabilir İçerik ve Standartlar

Creative Commons Türkiye şube temsilcisi İlkay Holt, 10 Nisan Çarşamba günü #digitalSSM etkinlikleri kapsamında Açık Kültür, Paylaşılabilir İçerik ve Standartlar adlı bir seminer verdi. Sunum slaytları ve video kaydı için bağlantılı linklere tıklayabilir, etkinlik hakkında İlkay Holt’un kendi blogunda yayınladığı yazıya ise buradan ulaşabilirsiniz.